İnsan Kaynakları · 05.11.2026 · 5 dk okuma
MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu: Hangi Meslekler Kapsamda, Kimler Muaf?
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde MYK belgesi olmayan kişi çalıştırılamıyor. Zorunlu meslek sayısı 244'e çıktı. Kimlerin muaf olduğunu, geçiş süresini ve işverenin yapması gerekenleri sade anlatıyoruz.
Bir elektrik tesisatçısı, kaynakçı ya da iş makinesi operatörü çalıştırıyorsanız bu yazı sizi ilgilendiriyor olabilir. Bazı mesleklerde artık yalnızca tecrübe yetmiyor: Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun (MYK) verdiği Mesleki Yeterlilik Belgesi aranıyor. Belgesi olmayan kişiyi çalıştıran işveren denetimde sorunla karşılaşabiliyor.
Bu yazıda belge zorunluluğunun nasıl işlediğini, kimlerin muaf olduğunu ve işverenin ne yapması gerektiğini topladık. Meslek listesi tebliğlerle genişlediği için sonunda güncel listeye nereden bakacağınızı da gösterdik.
MYK belgesi zorunluluğu nedir?
MYK, bir mesleğin hangi bilgi ve becerilerle yapılacağını ulusal meslek standartları ve ulusal yeterliliklerle belirler. Belge zorunluluğu getirilen meslekler ise Resmî Gazete’de yayımlanan “Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ” ile ilan edilir. Tebliğler, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işleri kapsar ve 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu’nun ek 1. maddesine dayanır.
Tebliğin metnine göre listede yer alan bir meslekte, belgesi olmayan ve muaf da bulunmayan kişi, tebliğin yayımından 12 ay sonra çalıştırılamaz. Yani her yeni liste için işverene bir uyum süresi tanınır.
Kaç meslek kapsamda?
MYK’nın mevzuat sayfasında yayımlanan tebliğler şöyle:
| Tebliğ | Resmî Gazete tarihi | Meslek sayısı |
|---|---|---|
| 2015/1 | 25 Mayıs 2015 | 40 |
| 2016/1 | 24 Mart 2016 | 8 |
| 2017/1 | 26 Eylül 2017 | 33 |
| 2018/1 | 11 Kasım 2018 | 36 |
| 2019/1 | 3 Ekim 2019 | 26 |
| 2021/1 | 9 Nisan 2021 | 40 |
| 2021/2 | 31 Aralık 2021 | 21 |
| 2026/1 | 23 Mart 2026 | 40 |
Toplam 244 meslek eder. Bunlara ek olarak 26 Aralık 2025’te 2019/1 ve 2021/1 sayılı tebliğlerde yapılan iki değişiklik yayımlandı (2025/1 ve 2025/2). 2026/1 tebliğinin geçiş süresi, metindeki 12 aylık kurala göre 23 Mart 2027 civarında dolar.
Haberlerde 2026/1 listesinden öne çıkan örnekler arasında ekskavatör operatörü, iş makinesi bakım ve onarımcısı, hibrit ve elektrikli araç bakım onarımcısı ve atık ayırma işçisi geçiyor. Kesin liste için aşağıdaki “Güncel listeye nereden bakılır?” bölümüne bakın.
Kimler belge şartından muaf?
Tebliğ metninde belge aranmayan haller açıkça sayılmıştır. Aşağıdakilere sahip kişiler, diplomalarında veya belgelerinde yazan bölüm, alan ve dalda çalıştırıldıkları sürece belge şartından muaftır:
- Ustalık belgesi olanlar (3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında).
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik eğitim okullarından mezun olanlar.
- Üniversitelerin mesleki ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olanlar.
- 2026/1 tebliğinde ayrıca, 1 Ocak 2022’den önce MEB’in belirlediği programları tamamlayıp kurs bitirme belgesi alanlar.
Buradaki ince nokta şudur: muafiyet, kişinin diplomasındaki alana bağlıdır. Elektrik bölümü mezununu kaynakçı olarak çalıştırırsanız, o iş için muafiyet geçerli olmayabilir. İşe alırken diplomadaki alan ve dalı kontrol edin.
Denetim ve yaptırım
Denetimi iş müfettişleri yapar. Tebliğe aykırı davranan işveren veya işveren vekili hakkında 5544 sayılı Kanun’un ek 1. maddesindeki hükümler uygulanır. Yaptırımın tutarı ve uygulama şekli zamanla güncellendiği için bu yazıda rakam vermiyoruz; güncel durumu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı veya MYK’dan teyit edin.
İşveren için 6 adımlık kontrol
- Çalışanlarınızın mesleklerini listeleyin. SGK’daki meslek adı ile fiilen yaptıkları iş aynı olmayabilir; fiilî işi esas alın.
- Güncel tebliğ listesiyle karşılaştırın. Her çalışanın işi listede mi, hangi seviyede?
- Muafiyeti kontrol edin. Diploma, ustalık belgesi veya kurs bitirme belgesindeki alan ve dalı kaydedin.
- Belgesi olmayanları ayırın. Bunlar için süreyi (tebliğ tarihi + 12 ay) ve sınav planını yazın.
- Belge geçerlilik tarihlerini takip edin. Belgenin süresi dolmadan yenileme için hatırlatma kurun.
- Yeni işe alımda kontrol listesine ekleyin. Aday belge sahibi mi, muaf mı, değilse sınav planı ne?
Çalışan evraklarını düzenli tutmak için İşe Giriş Evrak Kontrol Listesi‘ni kullanabilir, işe başlayan çalışana verilecek eğitimleri İSG İşbaşı Eğitimi ve Oryantasyon Formu ile kayda geçirebilirsiniz.
Çalışan belgesi nasıl alır?
Belge, MYK’dan yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarının yaptığı sınavla alınır. Genel akış şöyledir:
- Aday, mesleğine uygun ulusal yeterliliği belirler.
- Yetkili bir belgelendirme kuruluşuna başvurur.
- Teorik ve uygulamalı (performansa dayalı) sınava girer.
- Başarılı olursa belge düzenlenir ve geçerlilik süresi boyunca kullanılır.
Sınav ücreti, kuruluşa ve mesleğe göre değişir. Hangi kuruluşların hangi alanda yetkili olduğunu MYK Portal’dan görebilirsiniz.
Mesleğinizi hızlıca kontrol edin
MYK Portal’daki resmî listeyi (5 Kasım 2026 itibarıyla 188 farklı meslek, 241 seviye kaydı) sade bir arama aracına çevirdik. MYK Belge Zorunluluğu Kontrolü aracında arama kutusuna tıklayıp açılan listeden mesleğinizi seçerek (ya da yazarak arayarak) belge aranan seviyeleri görebilirsiniz. Mesleği listede bulamazsanız bu, belge zorunluluğu olmadığı anlamına gelmeyebilir; ad farklı yazılmış olabilir. Tüm meslekleri sektöre göre görmek için MYK belgesi zorunlu meslekler listesine da bakabilirsiniz.
Güncel listeye nereden bakılır?
- MYK mevzuat sayfası: tüm tebliğler Resmî Gazete bağlantılarıyla listelenir (myk.gov.tr, Mevzuat, Rehber ve Kılavuzlar).
- Resmî Gazete: tebliğin ekinde meslek adı, ulusal yeterlilik kodu ve seviye yer alır.
- MYK Portal: yetkili belgelendirme kuruluşları ve sınav bilgileri.
Tebliğlerin ekleri taranmış PDF olabilir; meslek adını tebliğdeki yeterlilik kodu ile eşleştirmek gerekir. Şüpheye düşerseniz MYK’dan veya iş müfettişliğinden yazılı bilgi alın.
Sık sorulanlar
Bu bilgiyi işçi de kendisi için öğrenebilir mi? Evet. Meslek lisesi mezunu değilseniz ve listedeki bir meslekte çalışıyorsanız, belge almak iş güvenceniz için önemli.
Belge zorunluluğu tüm meslekler için mi? Hayır. Yalnızca tebliğlerde sayılan meslekler için geçerli. Çoğu meslek tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerdir.
12 aylık süre ne zaman başlar? Tebliğin metnine göre yayım tarihinden itibaren başlar ve süre dolunca belgesi olmayan, muaf da olmayan kişi çalıştırılamaz.
Bu konuda hangi meslekleri görmek istersiniz?
Gençlerin ve ailelerin meslek seçerken karşılaştığı belirsizlikleri azaltmak için meslekleri, giriş yollarını ve belge koşullarını sade bir dille anlatan bir rehber üzerinde düşünüyoruz. Hangi mesleklerin ayrıntılı anlatılmasını istediğinizi iletişim sayfamızdan yazarsanız, rehberin ilk sürümünü ona göre şekillendiririz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel tebliğ ve uygulama için MYK, Resmî Gazete veya uzmanınıza başvurun.